เกษตรอินทรีย์ มีดีอะไร !

9648
เกษตรอินทรีย์
Cr images : freepik.com

Designed by Freepik

เกษตรอินทรีย์ มีดีอะไร !

ารที่ผมจั่วหัวบทความแบบนี้ คงมีหลายคนสงสัยว่าผมหมายถึงอะไรกันแน่ อย่าพึ่งตีความไปต่าง ๆ นานาครับ เอาเป็นว่าใจเย็น ๆ ลองอ่านบทความที่ผมเขียนนี้ก่อนครับ ว่าเกษตรอินทรีย์ มีดีอะไร ! เรื่องราวการทำเกษตรอินทรีย์ตอนนี้กลายเป็นกระแสที่คนรุ่นใหม่หันมาให้ความสนใจกันมากขึ้นอย่างกว้างขวาง จากข่าวที่ออกมาในสื่อต่าง ๆ เกี่ยวกับคนรุ่นใหม่ที่มาจากหลาย ๆ อาชีพ ที่ตัดสินใจแบนเข็มทิศสู่วิถีสโลว์ไลฟ์สไตล์เกษตรทำเรื่องที่ตัวเองถนัดและสนใจ ขณะที่คนรุ่นพ่อแม่เราทำเกษตรปลูกพืชเชิงเดี่ยวขายแบบเหมาแปลงเหมาสวนมาเป็นเวลาช้านาน ข้อได้เปรียบของคนรุ่นใหม่ที่คนรุ่นพ่อแม่ไม่มี คือการผลิต แปรรูปและจัดจำหน่ายเอง ทั้งยังมีความรู้ความชำนาญในการทำตลาดออนไลน์ สร้างตัวตนเรื่องราวของตัวเองและรวมกลุ่มกันเป็นเครือข่ายเกษตรกรรุ่นใหม่ ในขณะที่บางแห่งมีศักยภาพมากพอที่จะเปิดเป็นแหล่งเรียนรู้หรือสถานที่ท่องเที่ยวเชิงเกษตร ก็สามารถจำหน่ายสินค้าอินทรีย์ได้ไปในตัว

        ในปัจจุบันเกษตรยังลืมตาอ้าปากไม่ได้เนื่องจากนิยมปลูกพืชเชิงเดี่ยว ในขณะเดียวกันราคาผลผลิตก็ดิ่งลงเหวสวนทางกับราคาปุ๋ยยาค่าแรงที่เพิ่มสูงขึ้น มีอาการเจ็บป่วยเนื่องจากการใช้สารเคมีเป็นจำนวนมาก ทั้งที่เกษตรกรนั้นได้ขึ้นชื่อว่าเป็นผู้ผลิตอาหารเองแท้ ๆ  แต่ไม่มีอาหารเป็นของตัวเอง อ้อย มันสัมปะหลัง ยางพารา ปาล์ม ก็ขายเข้าโรงงานหมด ได้เงินก็ต้องนำมาใช้หนี้ค่าปุ๋ยยาที่มีราคาแพง รอบต่อไปก็ต้องไปเป็นหนี้เพื่อจะมาปลูกในรอบต่อไป ชีวิตของเกษตกรต้องตกเป็นทาสของนายทุนอยู่ร่ำไป ปลูก  ซื้อปุ๋ย เป็นหนี้ ขาย ปลูก ซื้อปุ๋ย เป็นหนี้ ขาย ปลูก ซื้อปุ๋ย เป็นหนี้ ขาย ปลูก ซื้อปุ๋ย เป็นหนี้ ฯลฯ วนเวียนไม่รู้จักจบสิ้น 

เกษตรกรคือผู้ผลิตอาหาร

แต่ไม่มีความมั่นคงทางอาหารและอาชีพเลย 

        เพราะฉะนั้นการทำเกษตรอินทรีย์ตอนนี้น่าจะเป็นทางรอดมากกว่าทางเลือก ผู้บริโภคเองตอนนี้ก็ตระหนักกับสิ่งที่ทานเข้าไปทุกวันเช่นกัน เกษตรกรอย่างเราถามใจตัวเองดูว่า เราจะกลับไปสู่วิถีเดิม ๆ แต่สิ่งที่เพิ่มเติมเข้ามาคือคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น แบบนั้นไม่ดีกว่าหรอ 

        การทำเกษตรอินทรีย์ คือการทำเกษตรโดยมุ่งเน้นไปที่การทำเพื่อส่วนรวมและการทำให้คุณภาพของชีวิตผู้คนดีขึ้น เป็นการแก้ปัญหาในระยะยาวมากกว่าในระยะสั้น ถ้าคุณลองค้นหาในอินเทอร์เน็ตแล้วจะพบว่า เกษตรอินทรีย์มีหลากหลายความหมาย ขึ้นอยู่กับแต่ละคนจะให้คำจำกัดความ

ส่วนความหมายของผมนั้นก็คือ

        ” เกษตรอินทรีย์ หมายถึง การทำเกษตรโดยอิงวิถีธรรมชาติ ที่เน้นไปที่ความปลอดภัยและความมั่นคงของคุณภาพชีวิต เป็นการมุ่งหวังทำเพื่อส่วนรวมมากกว่าส่วนตน ในขณะเดียวกันก็ดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศไปในตัว ผลผลิตที่ได้จึงปลอดภัยต่อผู้บริโภค กระบวนการผลิตก็ไม่เป็นอันตรายต่อผู้ผลิตและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การทำเกษตรอินทรีย์จึงเป็นเหมือนการคืนสมดุลให้กับชีวิตและธรรมชาติอย่างยั่งยืน “

ทีนี้เรามีดูข้อดีของการทำเกษตรอินทรีย์กันบ้าง ว่ามีอะไรบ้าง

  1. ปลอดภัยต่อผู้ผลิตเพราะงดใช้สารเคมีต่าง ๆ
  2. ได้ผลผลิตที่ปลอดภัยต่อผู้บริโภค
  3. ดิน น้ำ สิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศกลับมาอุดมสมบูรณ์
  4. ผลผลิตจำหน่ายได้ราคาสูงเมื่อเทียบกับพืชชนิดเดียวกัน เพราะปัจจุบันผู้บริโภคหันมาสนใจสินค้าอินทรีย์กันมากขึ้น
  5. ลดต้นทุนจากการซื้อปุ๋ยเคมีและยาฆ่าแมลงที่มีราคาสูง
  6. ใช้เมล็ดที่ผลิตโดยกระบวนการทางธรรมชาติ เป็นการรักษาเมล็ดพื้นบ้านช่วยทำให้เมล็ดพันธุ์พืชบ้านไม่สูญหาย
  7. รีไซเคิลทรัพยากรจากธรรมชาติที่เหลือทิ้งกลับมาใช้โดยไม่สูญประโยชน์ เช่น ฟางข้าว มลูสัตว์ เศษใบไม้ ฯ
  8. ลดการเสื่อมสภาพของดิน และลดมลพิษทางดิน น้ำ อากาศ
  9. เวลาฝนตกไม่สารพิษไหลลงสู่แม่น้ำลำคลองหรือไปบริเวณพื้นที่ข้างเคียง
  10. เน้นไปที่การทำเพื่อประโยชน์ส่วนรวม และสามารถปลูกจิตสำนึกการรักธรรมชาติให้กับเด็กรุ่นใหม่

 

เงื่อนไขในการขอใบรับรองเกษตรอินทรีย์มีคร่าว ๆ ดังนี้

  1. ผืนดินต้องปลอดการให้สารเคมีและยาฆ่าแมลงติดต่อกันเป็นเวลา 3 ปี (พื้นที่เราก็ทำเกษตรอินทรีย์อยู่แล้วและสามารถขอได้ตั้งแต่ปีที่ 3 เป็นต้นไปนับจากเริ่มทำ)
  2. ไม่ใช้สารเคมี สารเร่งโตและฮอร์โมนใด ๆ
  3. มูลสัตว์ที่นำมาทำเป็นปุ๋ยต้องไม่ผ่านการเลี้ยงด้วยสารเคมี
  4. วัตถุดิบที่นำมาทำปุ๋ยต้องมาจากธรรมชาติ
  5. ไม่ใช้เมล็ดพันธุ์ที่ผสมข้ามสายพันธุ์และเมล็ดที่ตัดแต่งพันธุกรรม (GMO)
  6. มีแนวป้องกันหรือแนวกันชนสารเคมีจากพื้นที่เกษตรข้างเคียง อาจจะปลูกพืชแนวกันไว้ เช่น กล้วย กอไผ่ ตะไคร้ ข่า เป็นต้น โดยพื้นที่ที่จะขอใบรับรองเกษตรอินทรีย์คือพื้นที่ด้านในถัดจากพืชแนวกันชนเข้ามา
  7. น้ำที่ใช้ในการทำเกษตรอินทรีย์คือน้ำจากใต้ดินหรือน้ำบาดาล
  8. น้ำที่ใช้ล้างผลผลิตต้องสะอาดไม่มีสารเคมีปนเปื้อน
  9. …………………… หลักเกณฑ์รายละเอียดมีมากกว่านี้ ซึ่งในปัจจุบันมีหลายองค์กรให้การตรวจและออกรองรับ ขึ้นอยู่กับว่าขอเครื่องหมายใบรับรองใด

 

เกษตรอินทรีย์ กับระยะเวลาในการปรับเปลี่ยน

ระยะเวลาในการปรับเปลี่ยนมาทำเกษตอินทรีย์อาจจะเป็น 3-5 ปี ต้องมีการออกแบบฟาร์ม การเลือกพืชที่ปลูก การวางแผนในการปลูก ฯ และอัตราการเจริญเติบโตของพืชแต่ละชนิดก็แตกต่างกัน ในระยะแรกอาจให้ผลผลิตที่ตำกว่าการทำเคมี แต่ช่วงหลัง 3-5 ปีเป็นต้นไป ผลผลิตอินทรีย์จะเพิ่มสูงขึ้น ดินและสิ่งแวดล้อมก็จะกลับมาอุดมสมบูรณ์ การทำเกษตรอินทรีย์เป็นการเรียนรู้ที่จะทำตามกฏของธรรมชาติ เป็นการปลูกพืชที่หลายหลายมากกว่าการปลูกชนิดเดียวเพื่อป้องกันโรคและแมลง ่ตอนนี้สินค้าอินทรีย์มีราคาที่สูงกว่าสินค้าปกติ ที่สำคัญผู้บริโภคตอนนี้ก็มีความต้องการสินค้าอินทรีย์ที่เพิ่่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ถ้าเลือกได้คงไม่มีใครปฏิเสธสินค้าอินทรีย์หรอกครับ แต่ที่ไม่เลือกก็เพราะว่าไม่มีสินค้าอินทรีย์ให้เลือกต่างหาก !

การจัดจำหน่าย

        สำหรับผู้ที่ปลูกผักไว้ทานเองก็ไม่จำเป็นต้องขอใบรับรองเกษตรอินทรีย์ แต่สำหรับผู้ที่จะปลูกเพื่อเชิงการค้าจำเป็นต้องขอใบรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ และจะได้เครื่องหมายที่จะนำไปติดบรรจุภัณฑ์เพื่อใช้จัดจำหน่ายต่อไป แต่ในปัจจุบันมีข่าวที่ผมเห็น คือมีการเรียกร้องให้ยกเลิกการติดฉลากสินค้าเกษตรอินทรีย์ ส่วนจะเป็นไปในแนวทางไหนนั้น ผมจะลงเพิ่มเติมในบทความต่อไปครับ

        จะเห็นได้ว่าการขอใบรับรองมีขั้นตอนที่เยอะพอสมควร แต่ผมคิดว่าน่าจะถึงเวลาแล้วที่เราจะหันมาใส่ใจสุขภาพของตัวเราเองและคนในครอบครัว แม้กระทั้งสิ่งแวดล้อมที่เป็นผืนดินของบรรพบุรษของเราเอง รวมไปถึงสุขภาพของผู้คนที่เราหยิบยื่นผลผลิตออกไปให้ ถ้าทุกคนคิดว่าให้คนอื่นเริ่มก่อน ก็คงไม่มีใครเริ่มทำซักทีหรอกครับ เริ่มง่าย ๆ ที่ตัวเราเองดีกว่า สิ่งสำคัญที่สุดอาจจะไม่ใช่ทรัพย์สินเงินตราที่หลายคนไขว้คว้าก็ได้ แต่อาจเป็นสุขภาพร่างกายที่แข็งแรงที่เราควรหันมาใส่ใจเป็นอันดับแรก กลับไปสู่วิถีธรรมชาติ กลับไปสู่วิถีดั้งเดิมที่เราเคยทำกันมา เพราะการทำเกษตรอินทรีย์ คือการทำอนาคตที่มุ่งกลับสู่อดีตที่งดงามอย่างแท้จริง 

และจากคำถามที่ว่า เกษตรอินทรีย์ มีดีอะไร

ผู้ที่ให้คำตอบได้ดีที่สุดจะเป็นใครที่ไหน

ดีหรือไม่ ถามใจคุณดู !

 

Advertisement
แบ่งปัน
บทความก่อนหน้านี้เกษตร 4.0 ยุคที่เกษตรกรไทยต้องรู้ !
บทความถัดไปการปลูกพืชผักตามฤดูกาล
สวัสดีครับ ผมชื่ออดิศักดิ์ เหล่าพิมพ์ ผมเป็นคนหนึ่งที่หลงใหลในการทำเกษตร ผมจึงขอนำความรู้และประสบกาณ์ที่ผมได้เรียนรู้เกี่ยวกับการทำเกษตรอินทรีย์ มาถ่ายทอดและแบ่งปันให้กับผู้ที่สนใจครับ ทั้งในเว็บไซต์ยังมีความรู้เกี่ยวกับเทรนด์เกษตรในอนาคตและรีวิวหนังสือเกษตรที่ส่งตรงถึงหน้าจอคุณ และพิเศษสุดวิดีโอความรู้ครบเครื่องเรื่องเกษตรอินทรีย์ที่พลาดไม่ได้ด้วยประการทั้งปวง กดรูป youtube ด้านล่างแล้วไปสนุกกันเลยครับ อย่าลืมกดติดตามเพื่อรับคลิปดี ๆ ทุกสัปดาห์นะคร้าบ